دانلود مقاله تاريخ هنر فرش ايران

دانلود مقاله تاريخ هنر فرش ايران

 

مشخصات این فایل
عنوان: تاريخ هنر فرش ايران
فرمت فایل : word( قابل ویرایش)
تعداد صفحات: 66

این مقاله درمورد تاريخ هنر فرش ايران، از آغاز تا كنون (دوران معاصر) می باشد.

خلاصه آنچه در مقاله تاريخ هنر فرش ايران می خوانید :

عصر جديد (افشاريه – زنديه – قاجاريه – پهلوي)
قالي بافي ايران از پايان دوره صفويه تا پايان سال 1300 هجري شمسي با شورش افغان ها و انقراض سلسله صفويه در ايران، كشور بسيار هرج و مرج شد. امنيت و امكانات و رفاه براي قاليبافان از ميان رفت. شاهان و پادشاهان ذوق هنري خود را از دست داده بودند و بافندگان و هنرمندان ديگر مورد تشويق و تحسين آنها قرار نمي گرفتند. از طرف ديگر قالي بافي به علت اقتصاد ضعيف ايران، ديگر رونقي نداشت البته بايد متذكر باشيم كه جنگهاي جهاني و بين المللي اول و دوم بازار پررونق فرش ايران را در زمان صفويه با ركود ناگهاني روبرو ساختند و باعث شدند بسياري از كارگاههاي بافت تعطيل شوند.
نادرشاه براي رسيدن به انسجام و يكپارچگي در كشور توانست افغان ها را شكست دهد و هند را فتح كند. تمام اين امور باعث شد كه نادر فرصتي براي روي آوردن به مسائل هنري ازجمله قاليبافي نداشته باشد.
اين خفقان در اين دوران مشهود است. كم كم با ايجاد آرامش و امنيتي كه در كشور توسط افشاريه ايجاد شد اعتبار اين هنر (فرشبافي) را در دورة زنديه بيشتر شد و بيشتر مورد توجه فرمانروايان قرار گرفت ولي در كل هنر فرشبافي در زمان افشاريه و زنديه رونقي پيدا نكرد و اين مهم تا سلسلة قاجار نيز ادامه داشت. ولي بايد توجه داشته باشيم كه كارشناسان معتقدند كه ذوق هنري و خلاقيت و ابتكار هرگز از ميان ايرانيان از بين رفت. در اين دو دوره مداركي بر احياي قالي بافي موجود نيست              در اين دو دوره قالي بافي به پائين ترين سطح خود تنزل كرد.
بعد از مرگ كريمخان، سلسلة زنديه متلاشي شد و سلسله قاجاريه تأسيس شد
در اين دوره ايران صلح و نظم و امنيت خوبي را پشت سر گذاشت و همة اين امور زمينة مساعدي را براي احيا و زنده كردن اين هنر، حرفه و صنعت پديد آورد. اما بايد متذكر شويم كه هيچ وقت شكوفايي فرشهاي دورة صفوي را نداشته و حتي نسبت به فرش هاي آن دوره، سير نزولي و افولي داشته ايم كه اين سير نزولي در اواخر دورة صفويه نيز ديده مي شود. منظور از سير نزولي اين است كه ابتكار و اختراع در اين حرفه و صنعت از ميان رفت.
اين روند نزول در عصر قاجاريه با شتاب بيشتري ادامه داشت. (بعلت اينكه هنرمندان و صنعتگران مورد تشويق و تمجيد قرار نگرفتند.) با مشاهده دو دورة مختلف به اين نتيجه مي رسيم كه با تشويق و تمجيد فرمانروايان از هنرمندان و صنعتگران دوره ركود از ميان مي رود و مسير شكوفايي و رشد طي مي شود.
3 تن از پادشاهان اين دوره الف: فتحعليشاه ب: ناصرالدين شاه ج: مظفرالدين شاه
در زمان پادشاهي ناصرالدين شاه تاريخ جديدي در هنر قالي بافي ايران آغاز شد. توليد و تجارت فرش اهميت پيدا كرد. فعاليتهاي تجاري براي صادرات انجام مي شد كه بيشتر در تبريز بود اين فعاليتهاي تجاري باعث شد كه كشورهاي خارجي شعباتي را در ايران و در شهرهاي مختلف برپا كنند.
در ايران نيز مردماني بودند كه مرفه الحال بودند و داشتن قالي را براي منازل خود  وسيله رفاه ميدانستند كم كم به خريدن فرش ها اقدام كردند. توسط خريدهاي داخلي و خارجي بازارهاي فرش رونق مي گيرد.
در همين دوران بوده كه مسافران و سياحان زيادي به ايران مي آمدند بخصوص اروپائيان  كه وقتي به مرغوبيت و دوام فرش هاي ايراني پي بردند به خريد و جمع آوري آن اقدام مي كردند. همة اين امور دست در دست هم دادند و باعث شدند كه تجارت خانه هاي اروپايي و امريكائي براي برطرف كردن نياز بازارهاي خود شعباتي را در ايران تأسيس كنند. اين شركتهاي چندمليتي عبارت بودند از:
-    شركت انگليسي – سوئيسي «زيگلر» كه نخست در سال 1878 ميلادي در تبريز و سپس در اراك و سلطان آباد تاسيس شد.
-    شركت ايتاليايي – انگليسي «برادران كاستلي»
-    شركت ايتاليايي – انگليسي، روسي و آلماني «قالي مشرق زمين» با سرمايه گذاري بين المللي.
-    شركت «انگليسي – يوناني «شركت شرق لندن» در كرمان.
در همين حين بوده كه كشور تركيه نيز بازار خوبي را براي فروش قالي هاي ايران داشته است.
در عصر قاجاريه عمده ترين مراكز بافت قالي: تبريز و كرمان و اراك و نواحي اطراف آن، سلطان آباد و اكناف آن كه قالي هاي اراك در اين دوره به سه نوع بافته مي شوند: قالي ممتاز «ساروق»
قالي درجه دوم: «محل»
قالي درجه سوم: «مشگاباد»
در اين دوره از كيفيت طراحي فرش ايران كاسته شد زيرا اعمال سليقه و دگرگوني طرح ها، اصالت ها را ناديده گرفته است.
طرح هاي امريكايي كه خواسته هاي امريكائيان را در بر داشته و تحت عنوان «باب امريكا» بوده است.
طرح هاي فرانسوي كه باعث دگرگوني و تغيير در طرح اصيل فرش ايراني شده بود.
در اين دوره فرشبافي از لحاظ جنبة تجاري اهميت داشته و ديگر از نظر جنبه هنري مطرح نبوده است.
استفاده از گره هاي جفتي و بي گره بافي در اين عصر مشاهده مي شود و استفاده از رنگهاي آنيليني معروف به جوهري كه شيميايي بوده اند و ارزان قيمت و فرار در اين عصر ديده مي شود.
با بحران اقتصادي پيش از جنگ جهاني دوم و محدوديت ورود قالي ايران به كشورهاي اروپايي و امريكايي، شعبه هاي شركتهاي خارجي در ايران برچيده شدند و ديري نپائيد كه فرشهاي ايراني به اصالتهاي گذشته خود با همت هنرمندان توانست بر جايگاه اوليه خود برسد.
در دورة پهلوي شركت هاي چند مليتي به كارشان خاتمه دادند. در اين دوره مراكز جديدي تاسيس شدند ازجمله:
1)    موسسه قالي ايران
2)    مدرسه صنايع مستظرفه
3)    هنرستان عالي اصفهان
4)    شركت سهامي فرش ايران
در دوره پهلوي مانند دوره هاي پيشين، هنر و صنعت فرشبافي در حد و اندازه هاي دوره صفوي در سدة دهم و يازدهم كه به اوج شكوفايي خود رسيده بود، نرسيد.
 
وضعيت قالي بافي در سال هاي معاصر:
در هفتاد سال گذشته تجارت و صنعت و توليد هنر فرش در ايران پيشرفت و رشد خوبي كرده است. البته بايد متذكر شويم كه رشد و پيشرفت آن هيچ گاه به صورت يكنواخت نبوده است و در اين سال ها دچار نوسانات زيادي گرديده و بحران ها و پستي، بلندي هاي زيادي را پشت سر گذاشته است.
در دوران معاصر، سازمان ها و ارگان هاي بسيار زيادي در زمينة فرش و قاليبافي ايجاد شده اند. اين سازمان ها ومؤسسات و ارگان هاي دولتي از قبيل:
 وزارت بازرگاني  با داشتن واحدهايي مانند شركت سهامي فرش ايران، مركز توسعه صادرات، موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، سازمان نمايشگاه هاي بين المللي، كميسيون نرخ گذاري ميز فرش، وزارت جهاد كشاورزي با زيرپوشش قرار دادن كليه قالي بافان روستايي كشور و ايجاد شركت هاي تعاون قالي بافي و كميته هاي صنايع روستايي و اتحاديه هاي تعاوني و مركز تحقيقات فرش و واحدهاي سازماني در زمينه فرش در تهران و مركز استان ها، وزارت تعاون با ايجاد شركت هاي تعاوني قاليبافي و اتحاديه هاي مرتبط، وزارت صنايع با استقرار سازمان صنايع دستي ايران و مؤسسه استاندارد و سازمان ميراث فرهنگي كشور و دفاتر پژوهش هاي فرهنگي، وزارت علوم، تحقيقات و فن اوري با دراختيار داشتن پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي و گشايش دانشكده هاي هنر و كارشناسي و كارداني فرش در تهران و برخي از مراكز استان ها در قلمرو فرش و قاليبافي مشغولند. علاوه بر اين ارگان ها و سازمان هاي حرفه اي و صنفي از قبيل اتحاديه صنف صادركنندگان فرش ايران، اتاق بازرگاني، صنايع و معادن ايران، موسسات اوقافي مذهبي و امور خيريه از قبيل آستان قدس رضوي، كميته امداد امام، سازمان بهزيستي و بالاخره شركت هاي عديده توليدكننده پشم، نخ و ابريشم كه در اين زمينه اشتغال دارند.
از مراكز ديگر مي توان از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با داشتن موزة فرش ايران ياد كرد.
در سال اخير مي توان از سازمان ملي فرش ايران نام برد كه مطمئناً در امور هنر و صنعت و حرفة قاليبافي عكس العمل هاي خوبي خواهد داشت.
بيشترين ويژگي دوران معاصر كه مشكل آفرين شده است، وجود مراكز متعدد در امر تصميم گيري در زمينه هاي طرح و رنگ و بافت و بازرگاني فرش ايران است.
در اين دوره و امروزه فرش هاي زينتي و ابريشمي بسياري به بازار عرضه مي شود به غير از اينگونه فرش ها، فرش هاي ديگري مانند دورو، حجم دار و نقش برجسته و ... ديده مي شود.
در كل مي توان گفت كه در دورة معاصر فرش دستباف ايران رشد خوبي داشته است.
فرشهايي مرغوب ابريشمي داراي رجشمارهاي بالا بسيار زياد شده است. طرحها بسيار متنوع شده اند. از طرفي طرحهاي كامپيوتري در بازار عرضه مي شود.
در كل مطلب در اين دوره مي توان متذكر بود كه دانش فرش شناسي و قاليبافي در ايران رشد بسيار خوبي كرده است و هنرمندان و صنعتگران و قاليبافان بيشماري در اين رشتة هنري فعاليت دارند. براي نمونه به تعريف كاركرد و كاربرد، يكي از ارگانها و سازمان هاي دولتي مي پردازيم:
شركت سهامي فرش ايران در 14 بهمن 1314 كار خود را شروع كرد.
شركت سهامي فرش ايران با هدف متولي بودن فرش ايران، در آغاز سده 1300 و بنا به تصميم مقامات تأسيس گرديد تا با سامان بخشيدن به وضعيت هنر اصيل دستي و ملي و دست آفريده بيگانگان را كه در آن زمان در امور فرشبافي كشور دخالت داشتند كوتاه نمايد.
شركت سهامي فرش ايران تلاش هاي بسياري در امور زنده نگه داشتن قالي و بهبود آن و وضعيت اقتصادي و ... همت گماشتند.
يكي از عوامل ترقي قاليبافان ايران در اين سال ها تأسيس شركت سهامي فرش ايران بود.
توليد و فعاليت هاي فرش دستباف ايران تا حدود زيادي در دست تعدادي از شركت هاي خارجي بود. با تأسيس شركت سهامي فرش، اختيارات انجام فعاليتهاي توليدي و تجاري فرش ايران به اين مؤسسه واگذار شد و بدين ترتيب اين شركت از اين سال به بعد به كار ترويج صنعت فرش و توليد و تجارت آن پرداخت و توانست توانائي هاي خود را در جهت احياي هنر و صنعت فرش دستباف ايران و حفظ ارزشهاي سنتي و بومي قدم هاي موثري بردارد.

بخشی از فهرست مطالب مقاله تاريخ هنر فرش ايران

مقدمه
(تاريخچه)
دورة ساسانيان (226 م – 652 م / 31 هـ)
دوره پس از اسلام «دوره اسلامي»
سلجوقيان:
دروان مغول و تيموري (771-911 هـ . ق)
عصر صفويه: (907 – 1135 هـ . ق)
عصر جديد (افشاريه – زنديه – قاجاريه – پهلوي)
وضعيت قالي بافي در سال هاي معاصر:
مجموعه اي از قالي هاي قديمي و موزه اي ايران



پرداخت اینترنتی - دانلود سریع - اطمینان از خرید

پرداخت هزینه و دریافت فایل

مبلغ قابل پرداخت 5,900 تومان
نمایش لینک دانلود پس از پرداخت هزینه
ایمیل
موبایل
کمک مالی به ایتام و کودکان بی سرپرست

درصورتیکه برای خرید اینترنتی نیاز به راهنمایی دارید اینجا کلیک کنید


فایل هایی که پس از پرداخت می توانید دانلود کنید

نام فایلحجم فایل
farshe-eran_2018379_5349.zip6.3 MB